Ebû Nu'aym Ahmed bin Abdullah H. 336'da doğdu. 74 setle yaşadı ve H. 430 çenesi, (M.1038) 8 Muharreminde âhirete-intikâl etti. (Rahmetullâhi Teâlâ aleyh.) Şûfî'dir. Büyük muhaddisler ona teberrüken altı yaşında icâzet verdiler. Bu cihetten Ebû Nu'aym tektir.. Gençlik çağına erişince, hadîs ilmini büyük üstadlarından aldı.
Hadîs ilmindeki derinliği, ezberindeki hadîslerin çokluğu ilim tâliplerinin yönünü Ebû Nu'aym'a çevirdi. Pek çok muhaddis onun talebesidir Hatîb-i Bağdadî, en güzide talebelerindendir.
En kıymetli eserlerinden biri "Hılyetü'l-Evllyâ"dir. Ebû Tâhlneş-Silefi, "Hilye gibi bir eser henüz yazılmadı" demiştir; Hılyetü'l-Ev-liyâ, onun sağlığında o kadar şöhrete erişmişti ki, bir nüshası;Nişa bur'da 400 dinara alıcı bulmuştu.
Ebû Nu'aym, Hilyetü'l-Evllyâ'da kronolojik bir sıra takip etmiş, ancak bazan daha faziletli olduğuna inandığı kişileri daha önce anlatmış tır. Eserin başında velîler ve tasavvuf hakkında bilgi vermiş, Hülefâ-yı . Raşidin ve Aşere-i Mübeşşere'den sonra zühd ve İbâdetleriyle tanınan sahâbîlere geçmiştir. Ardından yirmi sekiz Kadar kadın sahâbî anlatmıştır. Tâbiîn devrinde yaşayan zâhldlerden sonra Teb'eu't-tâbın ile devam etmiş ve müteâkip asırlarda yaşayan zâhid ve sûfieri de ta-nıtmıştır. Böylece tasavvufun Ashâb-ı Kirâm ile başladığını ve devam ettiğini göstermiştir. Müellif, zâhid ve sûfîlerle ilgili menkıbeleri, sözleri' ve rivâyetleri senedleriyle birlikte vermiş, daha sonra onların riyâyet ettikleri veyâ onlardan rivâyet edilen hadîsleri yine senedleriyle kaydetmiştir. Zühd ve ahlâka dâir başka kaynaklarda rastlanmayan hadîslerin bir kısmını ihtivâ ettiğinden eser mühim bir kaynaktır.
Ebû Nu'aym'ın faydalandığı kaynakların bir kısmı, günümüze ulaşmadığından Hilyetü'l-Evliyâ'daki bazı bilgileri başka kaynaklarda bulmak mümkün değildir. Ebu Nu'aym, Hilyetü'l-Evliyâ'daki bilgilerin çoğunu hocalarından ve muasır âlimlerden derlemiş, bir kısmını da başta imâm-ı Buhârî ve Müslim'in eserleri olmak üzere hadîs mec-mualarından aktarmıştır. Eser, zâhid ve sûfîlerin menkıbe ve vecîze-lerinin yanı sıra birçok dînî şiir ve münâcât ihtiva eder.
Ebû Nu'aym'in başka birçok eseri vardır. Bunlar arasında; Kitâbî) Ma'rifeti's-Sahâbe, Delâilü'n-Nübüvve, Sahîh-i Buhârî üzerine Müs- tahrac, Isfehan Târihi, Sıfâtu'l-Cennet, Kitâbu't-Tıb, Fedâilu's-Sahâbe, el-Mu'tekad meşhur eserlerindendir. Ayrıca muhtelif risâleleri de vardır


