Tavuk konusu maalesef ciddi boyutlara ulaşmış bir kondur. Burada kısaca sorunuzu cevaplayacağız;
Öncelikle tavukların beslenmesinden başlamalıyız. Tavukların beslenmesinde kullanılan rasyonlarda belirli oranda protein kullanılmaktadır. Hayvanların artık ürünleri olan tüy, telek, kan, gaga, ayak ve sakatatlar vb. şeyler Rendering sistemlerinde işlenerek yem haline getiriliyor. Böylece, ucuz yoldan ve bol miktarda yem elde edilmiş oluyor. Bir tavuk, kan ile, ya da başka hayvanların artık parçalarıyla beslenmiş oluyor.
Bir diğer husus, tavukların suni yollarla büyütülmesi… Yumurtalardan civcivler çıktıktan sonra bünyelerinde hızlı et toplaması ve hızlı kemik gelişimi sağlanması için bazı hormon veya enzimler kullanılıyor. Öyle ki, normal yollarla büyüyen bir tavuk bir yıl gibi bir sürede eti yenecek hale gelirken, çiftliklerde hormon ve enzim verilerek yetiştirilen bir civciv, yumurtadan çıkışından itibaren 45 günlük bir süre sonunda şişirilmiş olarak kesime gönderiliyor.
Kesim sırasında hayvanlar ya bayıltılarak, ya da şoklanarak kesiliyor. Nasıl kesilirse kesilsin, hayvanın bilinci yerinde olmuyor. Elektroşok verilen hayvanların bazılarının kesimden önce ölmüş olması mümkün ve böylece, murdar oluyor!!! . Bir de, bayıltılan, ya da şoklanan tavukların kanı çok az akıyor ve kanın büyük bölümü tavuğun içinde kalıyor. Böylece hem tüketici kan yemiş oluyor, hem de üretici tavuğun kilosunu artırmış oluyor.
Kesimden hemen sonra hayvanlar ortalama 60 derecelik tazyikli su kazanlarına alınıyor. Bu şekilde tüylerin daha iyi ve daha güzel yolunması için tüyler yumuşatılıyor. Tabiî ki bu kazanda hayvanlar kan, dışkı, pislik içinde kalıyor ve bu esnada içindeki pislikler etiyle karışabiliyor. Bu işlemden sonra yolunma ünitesine alınıyor. Yolunma ünitesinde elle yolma yok. Makinayla yolunan tavukların pisliklerinin bu esnada tavuğun etiyle biraz daha karışması riski büyük. Yolunan tüy telekler rendering sistemlerinde yine yem yapılmak üzere işleniyor. Diğer parçaları olan kan, kafa ayaklar da aynı sistemde işleniyor ve diğer tavukların beslenmesinde kullanılmak üzere yem haline getiriliyor.
Bu aşamadan sonra, tavuğun içindeki bağırsak vb.’nin alınması ve tavuğun taşlık, ciğer vb. iç organlarının ayrılması işlemi yapılıyor. Daha sonra, bazı tavuklar yıkama kazanlarına alınıyor, bazıları da “kuru yolma” adıyla paketleme ünitelerine alınıyor. Yani sizin anlayacağınız, “kuru yolma” denilen şey ile “sulu yolma” denilen şey aynı. Fark, en son yıkama kazanına alınıp alınmamasından ibaret. Bu da demek oluyor ki, aslında “kuru yolma” diye bir şey yok. Hepsi sulu yolma. Tabiî bu, entegre tesislerde böyle. Ancak, entegre tesisi olmayıp da piyasada satış yapan firma var mı acaba? Daha sonra ağırlıklarına göre ayrılıp paketleniyor.
Tabiî, bir de tavukların makine ile kesimi var. Bu yöntemde makine tavuğun boynuna bir çizik atıyor ve tavuk, kesimle değil, eğer şoklama esnasında zaten ölmemişse, kan kaybından ölüyor. Murdar olur mu, olmaz mı, siz karar verin!
M. Ayhan KENTBUÄžA
Gıda Yüksek Mühendisi
ayhan@gimdes.org




