Mekruh Nedir ? Mekruhun Anlamı

İslâmla ilgili bilmek istediklerimiz, dînimizin güzellikleri, Rabbimizin emir ve yasakları...

Moderatörler: ucharfbesnokta, Ertugrul

Mekruh Nedir ? Mekruhun Anlamı

Mesajgönderen Med_Cezir » 04 Ara 2013, 13:21



Mekruh ; istenmeyen, hoşa gitmeyen, çirkin iş anlamındadır. Bir fıkıh terimi olarak mekruh; Allah ve Resulunun, yapılmamasını, bağlayıcı olmayan bir tarzda istediği fiildir.

Allahü tealanın ve Peygamberimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) beğenmediği ve ibadetlerin sevabını gideren şeylere “mekruh” denir. Haramların yapılması kesinlikle yasak edilmiştir . Mekruh, yasak olduğu haram gibi kesin olmamakla beraber, Kur’an-ı kerimde, açık olmayarak bildirilmiş veya bir Sahabi’nin bildirmesi ile anlaşılmış olan yasaklardır. Mekruh olduğu bildirilen yasak işleri yapmak günahtır.

Haram ve mekruh arasında bazı yakınlıklar vardır. Her ikisi de yasaklanan ya da hoş karşılanmayan veya çirkin olan fiilleri ifade eder. Ancak haram, Allah ve Resulunun kesin ve bağlayıcı şekilde yapılmamasını istediği fiilleri kapsar. Buna şu nasslar örnek verilebilir: "Size analarınız, kızlarınız... (ile evlenmek) haram kılındı" (en-Nisa, 4/23). "Müslüman bir kişinin malını onun gönül rızası olmaksızın (almak) helal olmaz" (Ahmed b. Hanbel, V, 72); "Fakirlik korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin" (el-En'am, 6/151).

Mekruhtaki yasaklık ise haramdaki kadar kesin ve bağlayıcı değildir. Bir fiilin kerahet derecesinde yasak oluşu ayet ve hadislerde kullanılan bazı ifadelerden ve kastedilen kavramlardan anlaşılır. Kerahet lafzının veya kesin haramlık bildirmediğine dair bir karine bulunan nehiy sıygasının kullanılması, ya da nassla fiili yapmamayı özendirici ifadelerin yer alması, mekruhu haramdan ayıran belli başlı özelliklerdir.

Şu hadis-i şerifte haram ve mekruh fiilleri birlikte görmek mümkündür:

"Şüphesiz Allahü Teala, analara saygısızlık göstermeyi, kız çocuklarını diri diri gömmeyi, verilmesi gereken hakkı önlemeyi ve hak edilmeyen şeyi istemeyi haram kılmıştır. Yine Allah, dedikoduyu, çok soru sormayı ve malları heder etmeyi sizin için mekruh görmüştür" (Buhari, Rikak, 22, Zekat, 53; Müslim, Akdiye, 10, 13, 14; Malik, Muvatta', Kelam, 20; Darimi, Rikak, 38).

Mekruh ikiye ayrılır: Tahrimen mekruh ve tenzihen mekruh.

Tahrimen mekruh: Kur’an-ı kerim ve hadis-i şerifteki delilinden açıkça belli olmayıp müctehid adı verilen büyük din alimlerinin zan ile anlayıp, bildirdiği yasaklardır. Dinde vacip ve sünnet-i müekkede olan emirleri kasten bile bile ve özürsüz terk etmek tahrimen mekruhtur. Günahı harama yakındır. Tahrimen mekruhu, kasıt ile, bilerek yapan asi olur, günah işler. Tövbe etmezse Cehenneme gitmesine sebep olur. Tahrimen mekruh işlenerek kılınan namazın iadesi, yani yeniden kılınması vaciptir, mutlaka gereklidir. Eğer unutarak işlerse sehv (unutma) secdesi yapar. Güneş doğarken, tam tepede iken ve batarken namaz kılmak mekruhtur. Yalnız “mekruh” denilince tahrimen mekruh anlaşılır.

Tenzihen mekruh: Yasak olmasına bir delil, senet bulunmayıp, yapılmaması iyi olan şeye, tenzihen mekruh denir. Dinde müekked olmayan sünnetleri ve müstehapları yapmamak tenzihen mekruhtur. Tenzihen mekruhu işleyene azab olmaz. Fakat ısrarla yapmaya devam ederse, azab olunmaya ve ibadetlerin sevabından mahrum kalmaya sebeb olur. Kedi, fare artığını yemek, helada sağ elle temizlenmek, abdest alırken sağ el ile sümkürmek tenzihen mekruhtur.


Kaynak: Rehber Ansiklopedisi ve Şamil İA

anahtar kelimeler: mekruh nedir, mekruh çeşitleri, tahrimen mekruh, tenzihen mekruh, mekruh anlamı
Helalin fazlası hesap, haramın fazlası azaptır.
İletişim: destek@islamiyasam.com
Kullanıcı avatarı
Med_Cezir
İslamiYasam Genel Sorumlusu
İslamiYasam Genel Sorumlusu
 
Mesajlar: 1972
Kayıt: 11 Eki 2006, 23:00
Konum: İstanbul

Reklam

Dön İslami Bilgi ve Kaynaklar

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir